بدافزار Dolphin X با معرفی قابلیت پروفایل‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI-powered Profiling) رویکرد جدیدی را در اختیار مجرمان سایبری قرار داده است؛ قابلیتی که با تحلیل داده‌های جمع‌آوری‌شده از سیستم‌های آلوده، برای هر قربانی امتیاز ریسک (Risk Score) ایجاد کرده و اهداف ارزشمندتر را برای مراحل بعدی حمله اولویت‌بندی می‌کند. این تهدید که به‌عنوان یک تروجان دسترسی از راه دور (RAT) همه‌کاره معرفی شده، توسط فردی با نام مستعار Kontraktnik در یک انجمن جرائم سایبری تبلیغ شده است. بررسی پژوهشگران آزمایشگاه تهدیدات وارونیس (Varonis Threat Labs) نشان می‌دهد که بدافزار Dolphin X علاوه بر برخورداری از 329 قابلیت در 10 دسته مختلف، به قابلیت سرقت اعتبارنامه مجهز است که طبق ادعای عامل پشت این بدافزار، بیش از 300 اپلیکیشن را هدف قرار می‌دهد. این موضوع نشان می‌دهد مهاجمان سایبری از هوش مصنوعی نه‌تنها برای خودکارسازی عملیات، بلکه برای تحلیل داده‌های سرقت‌شده و شناسایی دقیق‌تر قربانیان ارزشمند نیز استفاده می‌کنند.
قابلیت AI Profiler در بدافزار Dolphin X
یکی از قابلیت‌های برجسته بدافزار Dolphin X، ابزار AI Profiler یا پروفایل‌ساز مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ این قابلیت داده‌های استخراج‌شده از رایانه‌های آلوده را تحلیل کرده، برای هر قربانی امتیاز ریسک تعیین می‌کند و به مهاجمان امکان می‌دهد اهداف باارزش‌تر را برای ادامه عملیات خود شناسایی و اولویت‌بندی کنند.
به گفته پژوهشگران وارونیس، علاوه بر قابلیت سرقت اعتبارنامه، پنل مدیریتی این بدافزار بخشی با عنوان نظارت (Surveillance) را نیز در اختیار دارد که ابزار AI Profiler در آن قرار گرفته است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی عامل پشت این بدافزار، AI Profiler یک سامانه پروفایل‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی است که با تحلیل نحوه استفاده از اپلیکیشن‌ها، محاسبه امتیاز ریسک و تهیه گزارش‌های روزانه، به مهاجمان کمک می‌کند قربانیان باارزش‌تر را شناسایی و بر اساس اولویت هدف قرار دهند.
پژوهشگران وارونیس برای بررسی این قابلیت، پنل مدیریتی بدافزار را در یک محیط ایزوله مورد بررسی قرار دادند. به گفته این پژوهشگران، بررسی‌ها بر تحلیل Builder بدافزار و ترافیک شبکه متمرکز بوده و عامل (Agent) بدافزار روی هیچ سیستم آلوده‌ای اجرا نشده است. بنابراین، نتایج این بررسی بر تحلیل پنل مدیریتی، Builder و ترافیک شبکه استوار است و عملکرد واقعی بدافزار را هنگام اجرا روی یک سیستم آلوده نشان نمی‌دهد.
نحوه اولویت‌بندی قربانیان با AI Profiler
بدافزارهای سرقت اعتبارنامه می‌توانند اطلاعات ورود صدها و حتی هزاران حساب کاربری آنلاین را سرقت کنند. در چنین شرایطی، مهاجمان برای شناسایی ارزشمندترین قربانیان باید حجم زیادی از داده‌های سرقت‌شده را بررسی کنند؛ فرآیندی که زمان‌بر و پیچیده است.
برای حل این چالش، بدافزار Dolphin X مدعی است که با بهره‌گیری از قابلیت AI Profiler این فرآیند را خودکار می‌کند. این ابزار با امتیازدهی (Scoring)، دسته‌بندی (Categorization) و اولویت‌بندی (Ranking) سیستم‌های آلوده، به مهاجمان کمک می‌کند ارزشمندترین قربانیان را برای مراحل بعدی حمله سریع‌تر شناسایی کنند.
AI Profiler بر اساس اطلاعات موجود در پنل مدیریتی، داده‌هایی مانند نحوه استفاده از اپلیکیشن‌ها، امتیاز ریسک، تگ‌های ریسک (Risk Tags) ، دامنه‌های بازدیدشده و نرم‌افزارهای نصب‌شده را تحلیل کرده و برای هر قربانی یک پروفایل تحلیلی ایجاد می‌کند.
نتایج این تحلیل در قالب گزارش‌های روزانه در اختیار مهاجمان قرار می‌گیرد تا بتوانند از میان سیستم‌های آلوده، اهدافی را که احتمال دسترسی به دارایی‌های ارزشمند مانند حساب‌های کاربری، کیف‌پول‌های رمزارزی، شبکه‌های سازمانی، محیط‌های ابری یا سامانه‌های عملیاتی را فراهم می‌کنند، برای مراحل بعدی حمله در اولویت قرار دهند.
شواهد فنی از وجود AI Profiler در پنل مدیریتی
پژوهشگران وارونیس در بررسی کدهای مرتبط با پنل مدیریتی، به چندین رشته متنی اشاره کردند که وجود سازوکار پروفایل‌سازی در این قابلیت را تأیید می‌کنند. از جمله این رشته‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- Auto-Start AI Profiler
- ProfilerStart
- ProfilerGetData
- risk_score
- risk_factors
- categoryusage
به گفته پژوهشگران، وجود این نشانه‌های فنی نشان می‌دهد قابلیت پروفایل‌سازی صرفاً یک ادعای تبلیغاتی از سوی عامل تهدید پشت این بدافزار نیست و پنل مدیریتی برای جمع‌آوری و پردازش داده‌های موردنیاز به‌منظور ارزیابی و اولویت‌بندی قربانیان طراحی شده است.
بااین‌حال، به دلیل اینکه پژوهشگران وارونیس نمونه اجرایی بدافزار Dolphin X را در یک محیط آلوده بررسی نکرده‌اند، مشخص نیست AI Profiler برای تحلیل داده‌های قربانیان و ایجاد اولویت‌بندی نهایی از چه موتور هوش مصنوعی بهره می‌گیرد.
قابلیت‌های سرقت اطلاعات در بدافزار Dolphin X
بدافزار Dolphin X علاوه بر قابلیت پروفایل‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی، به‌عنوان یک بدافزار سرقت اعتبارنامه نیز فعالیت می‌کند. بر اساس اطلاعات موجود در پنل مدیریتی، این بدافزار توانایی سرقت داده‌های ذخیره‌شده در بیش از 300 اپلیکیشن را دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- 9 مرورگر مبتنی بر کرومیوم (Chromium) و گکو (Gecko)
- 100 افزونه کیف‌پول رمزارزی
- 65 کیف‌پول رمزارزی دسکتاپ
- 10 نرم‌افزار مدیریت رمزعبور
- بیش از 30 ابزار خط فرمان سرویس‌های ابری
همچنین، عامل پشت این بدافزار ادعا می‌کند که Dolphin X می‌تواند طیف گسترده‌ای از داده‌های حساس، از جمله فایل‌های .env، کلیدهای SSH، توکن‌های دسترسی سرویس‌های ابری، اطلاعات ورود مرورگرها، داده‌های کیف‌پول‌های رمزارزی و سایر اعتبارنامه‌های توسعه‌دهندگان را سرقت کند.
بااین‌حال، پژوهشگران وارونیس تنها پنل مدیریتی، Builder و ترافیک شبکه مرتبط با این بدافزار را بررسی کرده‌اند و نمونه فعال آن را روی یک سیستم آلوده اجرا نکرده‌اند. به همین دلیل، قابلیت‌های اعلام‌شده برای جمع‌آوری این داده‌ها هنوز به‌صورت مستقل توسط پژوهشگران تأیید نشده است.
هوش مصنوعی به ابزار مهاجمان برای انتخاب اهداف ارزشمند تبدیل می‌شود
هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از ابزارهای مورد توجه عاملان تهدید تبدیل شده است. مهاجمان سایبری از این فناوری در حوزه‌های مختلف، از ایجاد سرویس‌های جرائم سایبری مانند SpamGPT گرفته تا توسعه عامل‌های هوشمند (AI Agents) برای اجرای خودکار حملات، استفاده می‌کنند تا عملیات خود را سریع‌تر و گسترده‌تر انجام دهند.
در این میان، بدافزار Dolphin X رویکرد متفاوتی را دنبال می‌کند. این پلتفرم به‌جای استفاده از هوش مصنوعی برای اجرای مستقیم حمله، از این فناوری برای تحلیل حجم زیادی از داده‌های سرقت‌شده و شناسایی خودکار ارزشمندترین قربانیان بهره می‌گیرد. این قابلیت می‌تواند به مهاجمان کمک کند اهداف مناسب‌تر را سریع‌تر شناسایی کرده و برای مراحل بعدی حمله تصمیم‌گیری دقیق‌تری داشته باشند.
