CVE-2025-39923

چکیده

آسیب‌پذیری در کرنل لینوکس مربوط به درایور  Dmaengineدر ماژول Qcom: Bam_dma است. این ضعف به دلیل مدیریت نادرست خطا در هنگام خواندن مقادیر num-channels و num-ees از درخت دستگاه (Device Tree) رخ می دهد. در صورت عدم تنظیمات صحیح مانند clock یا num-channels در DT، درایور بدون بررسی مناسب به اجرای فرآیند ادامه می‌دهد و تلاش می‌کند مقادیر را از ریجسترها  بخواند؛ عملکردی که می‌تواند منجر به کرش دستگاه در مراحل اولیه بوت (boot crash) شود.

توضیحات

آسیب‌پذیری CVE-2025-39923 در درایور dmaengine: qcom: bam_dma (درایور DMA مبتنی بر BAM ، ماژولی برای مدیریت انتقال داده در تراشه های SoC شرکت Qualcomm) کرنل لینوکس، ناشی از مدیریت  نادرست خطاهای درخت دستگاه (Device Tree, DT) است.

زمانی که در درخت دستگاه ویژگی clock (منبع زمان‌بندی) مشخص نشده باشد، هیچ راهی برای اطمینان از فعال بودن BAM (Bus Access Manager) وجود ندارد. این وضعیت معمولاً در نمونه‌هایی از BAM رخ می‌دهد که به‌صورت کنترل از راه دور یا با منبع تغذیه خارجی کار می‌کنند. در چنین شرایطی، درایور باید مقدار num-channels را از درخت دستگاه بخواند تا اطلاعات لازم برای تکمیل فرآیند شناسایی سخت‌افزار(probe)  را به‌دست آورد.

اما در حال حاضر، درخت‌های دستگاهی که فاقد مقادیر clock و num-channels هستند، همچنان فرآیند شناسایی سخت‌افزار را ادامه می‌دهند، زیرا در بخش مدیریت خطا، دستور بازگشت وجود ندارد. در نتیجه، درایور تلاش می‌کند تعداد کانال‌ها را مستقیماً از ریجسترها بخواند. رویکردی ناسازگار و ناامن که برای عملکرد صحیح وابسته به فریم ور بوت و زمان‌بندی تصادفی است. عدم مدیریت خطای مناسب در این بخش، در چندین SoC کوالکام  مورد استفاده قرار گرفته و در برخی شرایط موجب کرش در مراحل اولیه بوت شده است. برای جلوگیری از این کرش ها، درایور باید در صورت عدم وجود هر یک از ویژگی‌های ضروری در درخت دستگاه، فوراً با خطا از فرآیند probe خارج شود؛ البته این عملکرد ممکن است باعث از کار افتادن برخی درخت های دستگاه ناقص در نسخه های upstream (به‌ویژه نمونه‌های مرتبط با موتور رمزنگاری) شود اما از منظر پایداری و امنیت، راهکار ایمن تری است.

در بخش بهره‌برداری، مهاجم با دسترسی پایین و بدون تعامل کاربر می‌تواند با تعریف یک درخت دستگاه مخرب (برای مثال حذف مقادیر num-channels در فایل DT یا زمان بوت فریم ور)، فرآیند شناسایی سخت‌افزار درایور را مختل کرده و باعث کرش دستگاه در مراحل اولیه بوت شود. هرچند بهره‌برداری از این ضعف به شرایط زمان‌بندی بوت وابسته است و به‌سادگی قابل خودکارسازی نیست، اما در پلتفرم‌هایی مانند Qualcomm Snapdragon گزارش‌هایی وجود دارد که در صورت دستکاری فایل DTB (Device Tree Blob) ممکن است سیستم در مرحله اولیه فایل‌سیستم RAM (initramfs) دچار کرش شود. پیامدهای اصلی این آسیب‌پذیری شامل تأثیر بالا بر محرمانگی با احتمال افشای اطلاعات سیستم، یکپارچگی با امکان تغییر یا از بین رفتن داده‌های سخت‌افزاری و دردسترس‌پذیری با ایجاد کرش کامل بوت یا اختلال در کانال‌های DMA است. این آسیب پذیری در نسخه های جدیدکرنل لینوکس به طور کامل پچ شده است.

CVSS

لیست محصولات آسیب پذیر

لیست محصولات بروز شده

استفاده محصول در ایران

در این جدول، تعداد صفحات ایندکس‌شده در گوگل با دامنه .ir که  Linux kernel را ذکر کرده اند، ثبت شده است. این داده صرفاً برای برآورد تقریبی حضور محصولات در وب ایران استفاده شده و نمایانگر میزان نصب دقیق و استفاده واقعی نیست.

نتیجه گیری

این آسیب‌پذیری با شدت بالا یکی از ضعف‌های عمیق سطح کرنل است که به دلیل مدیریت نادرست خطاها در مرحله شناسایی سخت‌افزار (probe) در درایور BAM_DMA رخ می‌دهد. این نوع آسیب‌پذیری‌ها ممکن است به ظاهر محدود به تنظیمات درخت دستگاه (Device Tree) باشند، اما در عمل می‌توانند باعث کرش کامل سیستم در مراحل ابتدایی بوت و از دسترس خارج شدن کامل سرویس‌های سخت‌افزاری شوند. با توجه به انتشار پچ‌های رسمی، اجرای اقدامات زیر برای جلوگیری از بهره‌برداری و افزایش امنیت ضروری است:

• به‌روزرسانی کرنل لینوکس: سیستم را به جدیدترین نسخه‌ی کرنل به‌روزرسانی کنید تا منطق مدیریت خطای DT اصلاح شود.
• بازبینی Device Tree (DTB): پیکربندی‌های درخت دستگاه را بررسی کنید تا مقادیر حیاتی مانند clock و num-channels به‌درستی تعریف شده باشند. از استفاده از DTBهای قدیمی یا ویرایش‌شده‌ی دستی خودداری کنید.
• تست ایمن بوت (Safe Boot Test): پس از هر تغییر در DT یا فریم‌ور بوت، فرآیند بوت را در محیط آزمایشی بررسی کنید تا از پایداری و صحت شناسایی درایورها اطمینان حاصل شود.
• مانیتورینگ خطاهای Probe در لاگ: فایل‌های لاگ سیستم (مانند dmesg) را برای شناسایی خطاهای مربوط به bam_dma یا پیام‌های probe ناموفق بررسی و مستندسازی کنید.
• محدودسازی دسترسی به DTB: تنها حساب‌های سیستمی مجاز باید به فایل‌های Device Tree Blob (DTB) و مسیرهای بوت دسترسی نوشتن داشته باشند تا از تغییرات مخرب جلوگیری شود.
• بازبینی فرآیند پشتیبان گیری و بازیابی: فرآیند های پشتیبان‌گیری و بازیابی (Backup & Recovery) را بررسی و مستندسازی کنید تا در صورت بروز کرش بوت، امکان بازیابی سریع سیستم وجود داشته باشد.

به مدیران سیستم و توسعه‌دهندگان فریم ور توصیه می شود پچ ها را اعمال کرده و پیکربندی‌های DT را به‌صورت ایمن بازبینی کنند تا از پایداری سیستم در سطح بوت اطمینان حاصل گردد.

امکان استفاده در تاکتیک های Mitre Attack

Initial Access (TA0001)
در سناریوی این آسیب‌پذیری، بردار اولیه دسترسی محلی است: مهاجم با سطح دسترسی کم مثلاً توانایی آپلود/تغییر یک Device Tree Blob یا کنترل فرایند بوت از طریق فریم‌ور می‌تواند ورودی DT را طوری تغییر دهد که درایور bam_dma  در مرحله probe به وضعیت نامعلومی برسد و ادامه‌ی پروشسه‌ی شناسایی سخت‌افزار را با فرضیات نادرست دنبال کند؛ این مسیر، یک مسیر سوءاستفاده‌ی محلی مبتنی بر پیکربندی configuration-based local access  است و نیازمند دسترسی نوشتنی به فایل DTB یا کنترل بر فرایند بوت است

Impact (TA0040)
پیامد اصلی این ضعف روی Availability است: به‌واسطه‌ی ادامه‌ی نادرستِ پروسه‌ی probe و خواندن مقادیر نامعتبر از رجیسترها، ممکن است دستگاه در مراحل اولیه بوت کرش کند یا کانال‌های DMA به‌درستی راه‌اندازی نشوند. علاوه بر در دسترس‌پذیری، در سناریوهای خاص احتمال تأثیر بر Confidentiality/Integrity هم ذکر شده، اما بار تأیید برای افشای اطلاعات یا تصاحب داده وابسته به شرایط سیستمی و ریسک‌های جانبی است.

منابع

1. https://www.cve.org/CVERecord?id=CVE-2025-39923
2. https://www.cvedetails.com/cve/CVE-2025-39923/
3. https://app.opencve.io/cve/CVE-2025-39923
4. https://vulmon.com/vulnerabilitydetails?qid=CVE-2025-39923
5. https://vuldb.com/?id.326497
6. https://git.kernel.org/stable/c/2e257a6125c63350f00dc42b9674f20fd3cf4a9f
7. https://git.kernel.org/stable/c/1d98ba204d8a6db0d986c7f1aefaa0dcd1c007a2
8. https://git.kernel.org/stable/c/6ac1599d0e78036d9d08efc2f58c2d91f0a3ee4c
9. https://git.kernel.org/stable/c/555bd16351a35c79efb029a196975a5a27f7fbc4
10. https://git.kernel.org/stable/c/ebf6c7c908e5999531c3517289598f187776124f
11. https://git.kernel.org/stable/c/1fc14731f0be4885e60702b9596d14d9a79cf053
12. https://git.kernel.org/stable/c/0ff9df758af7022d749718fb6b8385cc5693acf3
13. https://git.kernel.org/stable/c/5068b5254812433e841a40886e695633148d362d