- شناسه CVE-2026-21509 :CVE
- CWE-807 :CWE
- yes :Advisory
- منتشر شده: ژانویه 26, 2026
- به روز شده: فوریه 13, 2026
- امتیاز: 7.8
- نوع حمله: Security Feature Bypass
- اثر گذاری: Security Feature Bypass
- حوزه: نرم افزارهای کاربردی
- برند: Microsoft
- محصول: Microsoft Office
- وضعیتPublished :CVE
- Yes :POC
- وضعیت آسیب پذیری: patch شده
چکیده
یک آسیبپذیری ناشی از اعتماد به ورودیهای غیرقابل اعتماد در تصمیمات امنیتی در محصولات مایکروسافت آفیس (Microsoft Office) شناسایی شده است و به مهاجم غیرمجاز اجازه میدهد مکانیزمهای امنیتی OLE را دور بزند. بهرهبرداری از این آسیبپذیری بهصورت لوکال و با تعامل کاربر انجام میشود، بهطوری که کاربر باید یک فایل مخرب را باز کند.
توضیحات
آسیبپذیری CVE-2026-21509 در نرمافزارهای مایکروسافت آفیس (Microsoft Office) ناشی از اعتماد به ورودیهای غیرقابل اعتماد در تصمیمات امنیتی مطابق با CWE-807 است. این ضعف در نحوه اعتبارسنجی ورودیهای سند، به ویژه در فایلهای RTF، DOCX و سایر فرمتهای آفیس رخ میدهد و منجر به دور زدن مکانیزمهای امنیتی OLE (Object Linking and Embedding) میگردد.
مکانیزم OLE به منظور جلوگیری از بارگذاری آبجکتهای COM/OLE آسیبپذیر یا ناامن طراحی شده است. در این آسیبپذیری، مهاجم میتواند با ایجاد یک فایل مخرب، مکانیزمهای امنیتی مذکور را دور زده و آبجکت COM/OLE جاسازیشده مانند Shell.Explorer.1 با CLSID {EAB22AC3-30C1-11CF-A7EB-0000C05BAE0B} را بارگذاری کند. این آبجکت در واقع یک مرورگر Internet Explorer جاسازیشده است که قادر به بارگذاری فایلهای لوکال، اجرای اسکریپتها یا اتصال به سرورهای خارجی میباشد و در نهایت میتواند منجر به اجرای کد دلخواه شود.
بهرهبرداری از این آسیبپذیری معمولاً از طریق ایمیلهای فیشینگ هدفمند (Spear-phishing) انجام میشود؛ مهاجم فایل مخرب (اغلب RTF یا DOCX) را ارسال کرده و کاربر را متقاعد به باز کردن آن میکند. به این ترتیب، بردار حمله لوکال است و نیاز به تعامل کاربر دارد، اما توزیع فایل میتواند از راه دور از طریق ایمیل یا لینک دانلود انجام شود. لازم به ذکر است پنل پیشنمایش (Preview Pane) به عنوان بردار حمله محسوب نمیشود.
این آسیبپذیری قابل خودکارسازی است؛ مهاجمان میتوانند با استفاده از ابزارهای خودکار، فایلهای مخرب تولید کرده و آنها را از راه دور (از طریق ایمیل یا لینک دانلود) و بدون نیاز به دسترسی اولیه به سیستم قربانی توزیع کنند. پیامدهای این ضعف شامل محرمانگی (Confidentiality) با امکان افشای دادههای حساس، یکپارچگی (Integrity) با تغییر یا دستکاری عملکرد برنامهها و دسترسپذیری (Availability) با ایجاد اختلال یا توقف عملکرد برنامهها است.
این آسیبپذیری به صورت فعال در محیط واقعی بهرهبرداری شده (Exploited in the Wild) و در کاتالوگ KEV سازمان CISA ثبت شده است.
برای تحلیل و آموزش تیمهای امنیتی، یک PoC آموزشی غیرمخرب در GitHub موجود است که ساختار آبجکتهای OLE dummy را شبیهسازی میکند و امکان تست EDR/AV و قوانین کاهش سطح حمله (ASR) و تحلیل Protected View را بدون ریسک واقعی فراهم میکند.
این آسیبپذیری در نسخههای قدیمیتر آفیس (مانند Office 2016 و Office 2019) شدیدتر است و برخی از این نسخهها ممکن است به پایان عمر یا پایان پشتیبانی (EoL/EoS) رسیده باشند. بهروزرسانیهای امنیتی برای این نسخهها در 26 ژانویه 2026 منتشر شده و برای نسخههای Office 2021 و بالاتر تغییرات سمت سرویس (Service-Side Protections) اعمال شده است که برای فعال شدن نیاز به ریستارت نرمافزار آفیس دارند.
CVSS
| Score | Severity | Version | Vector String |
| 7.8 | HIGH | 3.1 | CVSS:3.1/AV:L/AC:L/PR:N/UI:R/S:U/C:H/I:H/A:H/E:F/RL:O/RC:C |
لیست محصولات آسیب پذیر
| Versions | Platforms | Product |
| affected from 16.0.1 before https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft 365 Apps for Enterprise |
| affected from 16.0.0 before 16.0.5539.1001 | 32-bit Systems, x64-based Systems
|
Microsoft Office 2016 |
| affected from 19.0.0 before 16.0.10417.20095 | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office 2019 |
| affected from 16.0.1 before https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office LTSC 2021 |
| affected from 16.0.0 before https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office LTSC 2024 |
لیست محصولات بروز شده
| Versions | Platforms | Product |
| https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft 365 Apps for Enterprise |
| 16.0.5539.1001 | 32-bit Systems, x64-based Systems
|
Microsoft Office 2016 |
| 16.0.10417.20095 | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office 2019 |
| https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office LTSC 2021 |
| https://aka.ms/OfficeSecurityReleases | 32-bit Systems, x64-based Systems | Microsoft Office LTSC 2024 |
استفاده محصول در ایران
در این جدول، تعداد صفحات ایندکسشده در گوگل با دامنه .ir که Microsoft Office را ذکر کرده اند، ثبت شده است. این داده صرفاً برای برآورد تقریبی حضور محصولات در وب ایران استفاده شده و نمایانگر میزان نصب دقیق و استفاده واقعی نیست.
| Approx. Usage in .ir Domain via Google (Total Pages) | Search Query (Dork) | Product |
| 788,000 | site:.ir “Microsoft Office” | Microsoft Office |
نتیجه گیری
این آسیبپذیری با شدت بالا در مایکروسافت آفیس، امکان دور زدن مکانیزمهای امنیتی OLE را فراهم میکند. با توجه به گزارش بهره برداری فعال، برای جلوگیری از سوءاستفاده و کاهش ریسک، اجرای اقدامات زیر توصیه میشود:
- بهروزرسانی فوری: تمام نسخههای آفیس را به آخرین بیلد ارتقا دهید. کاربران Microsoft 365 و Office 2021 و بالاتر پس از بهروزرسانی، آفیس را ریستارت کنند تا تغییرات سمت سرویس فعال شود. این اقدام مؤثرترین و قطعیترین راهکار برای رفع آسیبپذیری است و باید در اولویت قرار گیرد. سایر اقدامات نقش مکمل را دارند و میتوانند به کاهش ریسک این آسیب پذیری و مقابله با حملات مشابه کمک کنند.
- راهکار موقت (تا زمان اعمال پچ): برای کاربرانی که قادر به بهروزرسانی نیستند، میتوان از طریق Group Policy یا ویرایش رجیستری، کلاس CLSID {EAB22AC3-30C1-11CF-A7EB-0000C05BAE0B} را مسدود (kill-bit) کرد. این اقدام از بارگیری شیء OLE آسیبپذیر جلوگیری میکند .. پیش از تغییر رجیستری، حتماً نسخه پشتیبان تهیه کرده و با احتیاط عمل نمایید.
- محدودسازی تعامل کاربر: از باز کردن فایلهای ناشناس خودداری کنید، Protected View را فعال نگه دارید و از کلیک روی Enable Content در اسناد مشکوک پرهیز نمایید.
- نظارت و تشخیص: قوانین ASR (Attack Surface Reduction) را فعال کنید، EDR/AV را برای تشخیص OLE parsing و COM loads بهروزرسانی نمایید و لاگهای آفیس را برای فعالیتهای مشکوک بررسی کنید. ابزارهای تشخیص مانند اسکریپتهای Vicarius یا قوانینYARA موجود را پیادهسازی نمایید.
- ایزولهسازی و کنترل دسترسی: فایلهای آفیس را در محیطهای ایزوله (Sandbox) باز کنید، اصل حداقل دسترسی را اعمال نمایید و دسترسی به اینترنت برای آفیس را با فایروال محدود سازید.
- آموزش و آگاهی: کاربران را در مورد ریسک فیشینگ و فایلهای مخرب آموزش دهید و از کلیک روی لینک یا پیوستهای ناشناس جلوگیری کنید.
- نصب نسخههای پشتیبانیشده: اگر از نسخههای EoL/EoS استفاده میکنید، آنها را با نسخههای پشتیبانیشده جایگزین نمایید.
اجرای سریع بهروزرسانیها و راهکارهای کاهش ریسک، همراه با نظارت مداوم، میتواند احتمال بهرهبرداری از این آسیبپذیری را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد و امنیت محیطهای آفیس را تضمین کند.
امکان استفاده در تاکتیک های Mitre Attack (در زمان اجرای حمله)
Initial Access (TA0001)
مهاجم با بهرهگیری از تکنیکهای مهندسی اجتماعی، یک فایل Office آلوده (معمولاً با فرمت RTF) را از طریق ایمیلهای فیشینگ برای قربانی ارسال میکند. این فایلها اغلب با عناوین فریبنده و مرتبط با موضوعات روز (مانند مشاورههای سیاسی در مورد اوکراین) طراحی میشوند تا کاربر را ترغیب به باز کردن فایل کنند. شرط موفقیت این مرحله، تعامل کاربر و باز کردن فایل مخرب است.
Execution (TA0002)
با باز شدن فایل توسط کاربر در یک نسخه آسیبپذیر از Microsoft Office، کد مخرب موجود در سند اجرا میشود. این اجرا از طریق سوءاستفاده از ضعف در مکانیزم OLE صورت میگیرد که به مهاجم اجازه میدهد تا مکانیزمهای دفاعی را دور زده و اولین مرحله از کد خود را روی سیستم قربانی به اجرا درآورد. این فرآیند بدون نمایش هشدار خاصی به کاربر انجام میشود.
Persistence (TA0003)
در زنجیره حمله مشاهدهشده توسط محققان، بدافزارهایی مانند PixyNetLoader پس از اجرا، اقدام به برقراری دسترسی ماندگار روی سیستم میکنند. این لودر با استفاده از تکنیکهایی مانند DLL Proxying و COM Object Hijacking، مکانیزمهایی را ایجاد میکند تا پس از راهاندازی مجدد سیستم نیز بتواند فعالیت مخرب خود را ادامه دهد و ارتباط با سرور فرماندهی را حفظ کند.
Privilege Escalation (TA0004)
اگرچه این آسیبپذیری در سطح دسترسی کاربر جاری بهرهبرداری میشود، اما ماهیت آن (دور زدن مکانیزم امنیتی) به مهاجم اجازه میدهد تا اقداماتی را انجام دهد که به طور معمول مسدود هستند. با توجه به اینکه حمله در سطح کاربر انجام میشود، افزایش امتیاز به سطح سیستمی بالاتر (مانند SYSTEM) به سناریوی حمله ثانویه و بدافزارهای مستقرشده بعدی بستگی دارد.
Defense Evasion (TA0005)
ماهیت اصلی این آسیبپذیری، دور زدن دفاع (Defense Evasion) است. مهاجم با بهرهبرداری از CVE-2026-21509، توانسته است مکانیزم امنیتی OLE mitigations را که به طور خاص برای مسدودسازی کنترلهای COM/OLE آسیبپذیر طراحی شده بودند، دور بزند. این کار بدون ایجاد هشدار یا اعلان امنیتی برای کاربر انجام میشود.
Credential Access (TA0006)
در یکی از سناریوهای مشاهدهشده، بدافزار MiniDoor که پس از بهرهبرداری موفق تزریق میشود، به طور خاص برای سرقت ایمیلهای کاربر طراحی شده است. این ایمیلها میتوانند حاوی اطلاعات حساس، اعتبارنامهها (مانند رمزهای عبور ارسالشده) یا توکنهای دسترسی باشند که به مهاجم امکان دستیابی به اطلاعات احراز هویت را میدهد.
Discovery (TA0007)
بدافزارهای مستقرشده پس از بهرهبرداری، میتوانند اقدام به کشف محیط (Discovery) کنند. برای مثال، ماژول سرقت ایمیل (MiniDoor) به طور ضمنی ساختار پوشههای ایمیل و مخاطبان را کشف میکند. ایمپلنتهای پیشرفتهتری مانند Grunt نیز میتوانند دستوراتی برای جمعآوری اطلاعات درباره سیستم، شبکه و کاربر دریافت کنند.
Collection (TA0008)
فعالیت اصلی MiniDoor در مرحله جمعآوری (Collection) دادهها خلاصه میشود. این بدافزار با دسترسی به صندوق پستی کاربر در Microsoft Outlook، ایمیلها را جمعآوری کرده و برای ارسال به سرور مهاجم آماده میکند. این یک نمونه کلاسیک از جمعآوری اطلاعات با هدف جاسوسی است.
Exfiltration (TA0010)
دادههای جمعآوریشده (ایمیلهای سرقتی) و همچنین اطلاعات سیستمی که توسط ایمپلنتهایی مانند Grunt گردآوری میشود، از طریق کانالهای ارتباطی رمزگذاریشده به زیرساخت تحت کنترل مهاجم منتقل میگردند. در این کمپین، استفاده از سرویس ابری Filen برای ارتباط C2 و انتقال داده مشاهده شده است.
Impact (TA0040)
بهرهبرداری موفق از این آسیبپذیری منجر به نقض محرمانگی (از طریق سرقت ایمیلها و اطلاعات)، نقض یکپارچگی (از طریق استقرار بدافزار و تغییر تنظیمات) و نقص در دسترسی (احتمالاً در مراحل بعدی) میشود. هدف نهایی این حملات که به APT28 نسبت داده میشود، جمعآوری اطلاعات با انگیزههای جاسوسی و تأثیرگذاری بر فرآیندهای تصمیمگیری در کشورهای هدف است.
منابع
- https://www.cve.org/CVERecord?id=CVE-2026-21509
- https://www.cvedetails.com/cve/CVE-2026-21509/
- https://msrc.microsoft.com/update-guide/vulnerability/CVE-2026-21509
- https://vulmon.com/vulnerabilitydetails?qid=CVE-2026-21509
- https://vuldb.com/?id.342878
- https://github.com/gavz/CVE-2026-21509-PoC
- https://www.cisa.gov/known-exploited-vulnerabilities-catalog?field_cve=CVE-2026-21509
- https://www.vicarius.io/vsociety/posts/cve-2026-21509-detection-script-microsoft-office-security-feature-bypass-vulnerability
- https://www.vicarius.io/vsociety/posts/cve-2026-21509-mitigation-script-microsoft-office-security-feature-bypass-vulnerability
- https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2026-21509
- https://cwe.mitre.org/data/definitions/807.html
گزارش اثبات آسیبپذیری CVE-2026-21509
اطلاعات آسیبپذیری
عنوان: آسیبپذیری با اهمیت بالای دور زدن ویژگی امنیتی در Microsoft Office
شناسه: CVE-2026-21509
وضعیت مشاوره: Advisory / Patch Available
نمره CVSS تقریبی: CVSS v3.1: 7.8 (High)
محصول: Microsoft Office
محصول / نسخههای آسیبپذیر
در نسخههای زیر (پیش از اعمال وصله امنیتی ژانویه 2026):
• Microsoft 365 Apps for Enterprise (نسخههای x64 و x86)
• Microsoft Office 2016 (نسخههای x64 و x86)
• Microsoft Office 2019 (نسخههای x64 و x86)
• Microsoft Office LTSC 2021 (نسخههای x64 و x86)
• Microsoft Office LTSC 2024 (نسخههای x64 و x86)
• نسخههای قدیمیتر و بدون پشتیبانی مانند Office 2016/2019 Click-to-Run، Office 2013 و Office 2010 نیز ممکن است در معرض خطر باشند و نیاز به راهکارهای شخص ثالث دارند .
محیطهای درگیر
• کلیه سازمانها و کاربرانی که از مجموعه نرمافزاری Microsoft Office در نسخههای ذکر شده استفاده میکنند.
• محیطهایی که کاربران از طریق ایمیل، پیامرسانها یا وب با اسناد Office (به ویژه با فرمت RTF) تعامل دارند.
• سازمانهای فعال در بخشهای دولتی، دیپلماتیک، انرژی و رسانه که اهداف رایج برای گروههای جاسوسی سایبری مانند APT28 هستند .
• محیطهای عملیاتی مختلف شامل محیط بهرهبرداری نهایی (Production)، محیطهای آزمون (Staging/Test) و حتی سیستمهای شخصی.
کامپوننتهای آسیبپذیر
- مکانیسم حفاظتی OLE (Object Linking and Embedding) در Microsoft Office.
• منطق تصمیمگیری امنیتی (Security Decision Logic) مرتبط با کنترلهای COM/OLE.
• شیء خاص OLE با نام Shell.Explorer.1 (دارای CLSID {EAB22AC3-30C1-11CF-A7EB-0000C05BAE0B}) .
• پردازشگر فایلهای با فرمت RTF (Rich Text Format).
ریشه مشکل (Root Cause Analysis)
ریشه اصلی این آسیبپذیری به یک نقص در طراحی منطق امنیتی (Insecure Design) و اتکا به ورودیهای غیرقابل اعتماد در تصمیمگیریهای امنیتی (CWE-807) بازمیگردد. Microsoft Office برای تصمیمگیری در مورد مجاز بودن یا نبودن اجرای یک کنترل COM/OLE، به ورودیهایی اتکا میکند که میتوانند توسط یک مهاجم دستکاری شوند. در این مورد خاص، هنگامی که یک شیء OLE از نوع Shell.Explorer.1 در یک سند جاسازی میشود، برنامه به درستی ماهیت مخرب آن را تشخیص نمیدهد و محدودیتهای امنیتی را اعمال نمیکند. این نقص به مهاجم اجازه میدهد تا با استفاده از یک مؤلفه قانونی ویندوز (Internet Explorer/Windows Explorer جاسازیشده) که در محیط Office اجرا میشود، کد دلخواه خود را اجرا کند. این ضعف سالها وجود داشته و علیرغم وجود گزارشهای عمومی در سال 2018، تا ژانویه 2026 به طور رسمی توسط مایکروسافت وصله نشده بود .
بخش آسیبپذیر
رفتار ناامن سیستم:
اتکا به ورودیهای کنترلشده توسط مهاجم در فرآیند تصمیمگیری برای مسدودسازی یا اجرای اشیاء OLE/COM، که منجر به اجرای یک شیء مخرب (Shell.Explorer.1) بدون اعمال محدودیتهای امنیتی میشود.
نحوه سوءاستفاده مهاجم:
• مهاجم یک فایل RTF آلوده حاوی یک شیء OLE جاسازیشده (Shell.Explorer.1) میسازد .
• این فایل از طریق یک کمپین فیشینگ هدفمند برای قربانیان (عمدتاً در اروپای مرکزی و شرقی) ارسال میشود.
• قربانی فایل را باز میکند.
• به دلیل آسیبپذیری CVE-2026-21509، شیء OLE بدون نمایش هشدارهای امنیتی بارگذاری و اجرا میشود.
• کد مخرب داخل شیء، با سرور فرماندهی مهاجم ارتباط برقرار کرده و یک فایل DLL (“dropper”) را دانلود میکند.
• بسته به نوع dropper دانلودشده، یکی از دو مسیر حمله آغاز میشود:
• مسیر اول: نصب بدافزار MiniDoor برای سرقت اطلاعات ایمیل.
• مسیر دوم: نصب PixyNetLoader که به نوبه خود بدافزار Covenant Grunt را برای دسترسی پایدار و کنترل کامل سیستم نصب میکند .
نقش این آسیبپذیری در زنجیره حمله
این آسیبپذیری به عنوان نقطه ورود (Initial Access) در یک زنجیره حمله پیشرفته عمل میکند. گروه APT28 با بهرهبرداری از آن، اولین گام برای نفوذ به سیستمهای هدف در عملیات جاسوسی خود را برمیدارند. پس از اجرای اولیه کد، مهاجمان با نصب بدافزارهای مختلف، قابلیتهای Execution، Persistence، Credential Access و Collection را فعال میکنند. این زنجیره در نهایت به Exfiltration دادههای حساس (ایمیلها) و حفظ دسترسی بلندمدت (Command and Control) منجر میشود. به این ترتیب، CVE-2026-21509 نه تنها یک حفره امنیتی مجزا، بلکه یک اهرم کلیدی در یک عملیات چندمرحلهای و هدفمند است.
پیشنیازهای بهرهبرداری (Prerequisites)
- تعامل کاربر: قربانی باید فایل Office آلوده را باز کند.
• دسترسی به اینترنت (برای برخی سناریوها): برای دانلود payloadهای مرحله دوم، سیستم قربانی نیاز به ارتباط با سرور مهاجم دارد .
• عدم اعمال پچ امنیتی: سیستمهایی که بهروزرسانی ژانویه 2026 مایکروسافت را دریافت نکردهاند، آسیبپذیر هستند.
• غیرفعال نبودن Protected View: اگر ویژگی Protected View فعال باشد، ممکن است از باز شدن خودکار برخی محتواها جلوگیری کرده و ریسک را کاهش دهد، اما این یک تضمین نیست.
• هدف قرار گرفتن توسط مهاجم: سازمانها و افرادی که در حوزههای مورد علاقه گروههای تهدید پیشرفته (مانند APT28) هستند، در معرض ریسک بالاتری قرار دارند .
رفتار مورد انتظار در حالت امن (Expected Secure Behavior)
- تصمیمگیریهای امنیتی نباید صرفاً بر اساس ورودیهای قابل دستکاری توسط کاربر یا فرآیندهای دیگر باشد.
• اشیاء OLE/COM با سابقه سوءاستفاده (مانند Shell.Explorer.1) باید به طور پیشفرض مسدود شوند، مگر در سناریوهای خاص و با تأیید صریح کاربر.
• مکانیزمهای امنیتی مانند Protected View باید به طور مؤثری از اجرای کد در اشیاء جاسازیشده جلوگیری کنند.
• نرمافزار باید در مواجهه با ورودیهای غیرمنتظره یا مخرب، بهصورت Fail-Closed عمل کرده و از اجرای عملیات پرخطر خودداری کند.
• فرآیند بازبینی و وصلههای امنیتی برای آسیبپذیریهای شناختهشده (مانند گزارشهای سال 2018) باید با سرعت بیشتری انجام شود .
راهکارها و کاهش ریسک (Mitigation / Patch Guidance)
اقدامات فوری برای کاهش ریسک:
• بهروزرسانی فوری: اعمال وصلههای امنیتی ژانویه 2026 مایکروسافت از طریق Windows Update یا دریافت دستی از وبسایت مایکروسافت برای تمامی نسخههای پشتیبانیشده .
• مسدودسازی موقت شیء OLE: برای سیستمهایی که قادر به بهروزرسانی نیستند، فعالسازی “kill-bit” برای CLSID {EAB22AC3-30C1-11CF-A7EB-0000C05BAE0B} از طریق Group Policy یا رجیستری .
• فعالسازی Protected View: اطمینان از فعال بودن Protected View برای فایلهای اینترنتی و پیوستهای ایمیل در Group Policy .
• آموزش کاربران: اطلاعرسانی فوری به کاربران در خصوص خطرات باز کردن فایلهای Office به ویژه با فرمت RTF از منابع ناشناس.
اقدامات کوتاهمدت / میانمدت برای کاهش ریسک:
• مسدودسازی در دروازه ایمیل: جلوگیری از دریافت فایلهای اجرایی و اسناد Office با فرمت RTF از فرستندگان خارجی.
• پیکربندی امنیتی: اعمال تنظیمات امنیتی پیشرفته برای Office از طریق Group Policy، از جمله غیرفعالسازی ماکروها و اشیاء OLE غیرضروری.
• نظارت و پایش: پیادهسازی قوانین تشخیصی در EDR و SIEM برای شناسایی رفتارهای غیرعادی فرآیندهای Office (مانند ایجاد زیرفرآیند) و اتصالات شبکه مشکوک .
• مدیریت دارایی: شناسایی کلیه سیستمهای دارای نسخههای آسیبپذیر Office و اولویتبندی آنها برای پچگیری.
اقدامات بلندمدت برای کاهش ریسک:
• بازبینی معماری امنیتی: حرکت به سمت نسخههای مدرن و تحت وب Office مانند Microsoft 365 Apps که بهروزرسانیهای امنیتی به طور مداوم دریافت میکنند.
• مهاجرت از نسخههای EoL: برنامهریزی برای جایگزینی سیستمهای دارای Office 2016/2019 (به ویژه نسخههای Click-to-Run) با نسخههای پشتیبانیشده یا استفاده از راهکارهای شخص ثالث معتبر مانند 0patch .
• افزایش آگاهی تیمها: آموزش تیمهای امنیت فناوری اطلاعات و پاسخ به حادثه در خصوص تکنیکهای پیشرفته سوءاستفاده از اشیاء OLE و شناسایی آنها.
• تست نفوذ دورهای: شبیهسازی حملات فیشینگ با اسناد آلوده برای سنجش آگاهی کاربران و اثربخشی کنترلهای دفاعی.
تشخیص و مانیتورینگ (Detection & Monitoring)
نشانههای تلاش برای سوءاستفاده:
• دریافت حجم بالایی از ایمیلهای حاوی پیوستهای RTF از منابع خارجی.
• فرآیندهای winword.exe، excel.exe یا powerpnt.exe که اقدام به اجرای فرمان (مانند cmd.exe، powershell.exe) میکنند.
• فرآیندهای Office که به آدرسهای IP یا دامنههای ناشناخته و بلکلیستشده متصل میشوند.
• ایجاد فایلهای اجرایی جدید در پوشههای موقت (%TEMP%) یا پروفایل کاربر پس از باز شدن یک سند Office.
• تغییرات غیرمجاز در رجیستری ویندوز برای ایجاد persistence (مانند COM Hijacking) .
• خطاهای برنامه مرتبط با بارگیری اشیاء OLE در لاگهای رویداد ویندوز.
منابع پیشنهادی برای مانیتورینگ و پایش:
- Windows Event Logs: به ویژه Event ID 4688 (Process Creation) و Event ID 4657 (Registry Modification).
• لاگهای EDR: برای تحلیل زنجیره فرآیندها (Process Tree) و رفتارهای متوالی.
• لاگهای پروکسی و فایروال: برای شناسایی ارتباطات خروجی مشکوک از سیستمهای داخلی.
• فیدهای تهدید (Threat Intelligence): استفاده از بهروزرسانیهای IoC مرتبط با APT28 و عملیات Neusploit که توسط شرکتهای امنیتی مانند ZScaler منتشر میشود .
• کاتالوگ KEV سازمان CISA: برای پیگیری ضربالاجلهای پچگیری .
واکنش به حادثه (Incident Response)
اقدامات اضطراری که در صورت مشاهده نشانههای نفوذ باید اتخاذ شود:
• قرنطینه سیستم: قطع سریع دسترسی سیستم آلوده به شبکه برای جلوگیری از حرکت جانبی مهاجم.
• جمعآوری ادله: تهیه نسخه پشتیبان از حافظه موقت (RAM)، دیسک سخت و لاگهای سیستم قبل از هرگونه پاکسازی.
• تحلیل اولیه: شناسایی فایل آلوده، بردار حمله (ایمیل)، و بدافزارهای نصبشده (MiniDoor، PixyNetLoader، Covenant Grunt).
• ریشهیابی: ردیابی زنجیره حمله برای درک میزان دسترسی مهاجم و دادههای به سرقت رفته.
• پاکسازی: حذف بدافزارها، بستن دسترسیهای پشتی (backdoors) و معکوسسازی تغییرات ایجادشده در رجیستری یا فایلها.
• بازیابی: بازگردانی سیستم از پشتیبانگیری تمیز و قبل از آلودگی.
• بهروزرسانی: اعمال پچ امنیتی بر روی تمامی سیستمها قبل از بازگشت به شبکه.
• گزارشدهی: مستندسازی کامل حادثه و گزارش به نهادهای نظارتی و امنیتی ذیربط (مانند CERT).
جریان حمله (Attack Flow)
نمودار زیر در شکل ۱، جریان حمله پیچیده “Operation Neusploit” را نشان میدهد که در آن از CVE-2026-21509 به عنوان نقطه ورود استفاده شده است. مهاجم با ارسال یک فایل RTF آلوده از طریق ایمیل، کاربر را فریب داده و با باز شدن فایل، زنجیرهای از رویدادها برای به سرقت بردن اطلاعات و حفظ دسترسی آغاز میشود.
شکل 1: نمودار توالی جریان حمله منطقی برای CVE-2026-21509
اثبات مفهوم (PoC) — کاملاً غیرمخرب
آزمایشگاه تخصصی Vulnerbyte این آسیبپذیری را در یک محیط ایزوله و کنترلشده مورد بررسی قرار داده است.کدهای اثبات مفهوم منتشر شده برای این آسیبپذیری، که عموماً برای محیطهای آزمایشگاهی کنترلشده طراحی شدهاند، مکانیزم بهرهبرداری را به وضوح نشان میدهند .
شکل 2: نتیجه اجرای اکسپلویت بر روی این آسیب پذیری
رفع مسئولیت
این گزارش صرفاً با هدف آموزش، تحلیل فنی و ارتقای امنیت سازمانی تهیه شده است. هرگونه استفاده مخرب یا خارج از چارچوبهای قانونی از محتوای آن ممنوع است.
منابع
- https://www.cve.org/CVERecord?id=CVE-2026-21509
- https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2026-21509
- https://github.com/SimoesCTT/CTT-MICROSOFT-OFFICE-OLE-MANIFOLD-BYPASS-CVE-2026-21509
- https://msrc.microsoft.com/update-guide/vulnerability/CVE-2026-21509
- https://www.cisa.gov/known-exploited-vulnerabilities-catalog
- https://www.csoonline.com/article/4127181/russian-hackers-exploited-a-critical-office-bug-within-days-of-disclosure.html
- https://www.secrss.com/articles/87360
- https://www.sentinelone.com/vulnerability-database/cve-2026-21509/
- https://blog.0patch.com/2026/01/
- https://cwe.mitre.org/data/definitions/807.html
Microsoft Office
CVE-2026-21509 – Security Feature Bypass via Reliance on Untrusted Input in Security Decision
Affects
- Microsoft Office
- Specific affected versions depend on Microsoft advisory scope
- Systems where:
- Microsoft Office applications process files from untrusted sources
- Security features (e.g., protected views, trust decisions, or validation mechanisms) are relied upon for risk mitigation
Description
CVE-2026-21509 is a Security Feature Bypass vulnerability in Microsoft Office caused by improper reliance on untrusted input when making security decisions.
The vulnerability arises when Microsoft Office evaluates certain input data that should not be trusted as authoritative in determining whether security protections should apply. Because of this improper trust boundary enforcement, an attacker may craft content in such a way that a security mechanism is bypassed.
While the vulnerability does not directly grant remote code execution, it may reduce or disable intended security safeguards, potentially increasing exposure to other attack vectors.
Attack Vector
Primary Attack Vector:
Local / User-Initiated File Processing
Attack Scenario:
- An attacker crafts a malicious or specially structured Office document.
- The document is delivered to a target via:
- email,
- file download,
- removable media,
- shared storage.
- The user opens the file in a vulnerable Microsoft Office application.
- Office relies on attacker-controlled metadata or document properties when making a security decision.
- A built-in security feature is bypassed.
Key Characteristics:
- Requires user interaction (opening the file).
- No elevated privileges required.
- Exploitation occurs within the context of the logged-in user.
- Does not inherently provide code execution but may weaken protective controls.
Conditions Increasing Risk:
- Users opening documents from untrusted sources.
- Environments without additional endpoint protection.
- Organizations that rely heavily on Office security features for threat mitigation.
Impact
Successful exploitation may:
- Bypass intended security restrictions,
- Reduce protections such as warning prompts or sandboxing behavior,
- Increase the likelihood of follow-on attacks,
- Allow malicious document content to execute under less restricted conditions.
The overall impact depends on how the bypass interacts with other security layers.
Observed Exploitation & Threat Activity
- As of disclosure, no widespread in-the-wild exploitation has been publicly confirmed.
- Security feature bypass vulnerabilities in Office products have historically been used in phishing and targeted attack campaigns.
- The vulnerability may be combined with other document-based attack techniques.
Severity & Metrics
- Severity: Moderate
- Attack Vector: Local
- Privileges Required: None
- User Interaction: Required
- Impact:
- Confidentiality: Low to Moderate
- Integrity: Low to Moderate
- Availability: None
Relevant CWE:
- CWE-807 – Reliance on Untrusted Inputs in a Security Decision
- CWE-20 – Improper Input Validation
Patch & Vendor Status
- Microsoft has released security updates addressing CVE-2026-21509.
- Users should apply the latest Microsoft Office security updates through:
- Microsoft Update
- Windows Update
- Enterprise patch management systems
Mitigation & Remediation
Immediate Actions
- Install the latest Microsoft Office security updates.
- Ensure automatic updates are enabled.
- Restart Office applications after applying patches.
Defense-in-Depth Measures
- Enable Microsoft Defender or equivalent endpoint protection.
- Restrict macro execution where not required.
- Use email filtering to block suspicious attachments.
- Educate users about risks of opening untrusted documents.
Detection & Monitoring
Indicators of Potential Abuse:
- Suspicious Office document behavior.
- Unexpected execution of embedded content.
- Office files attempting to bypass standard warning dialogs.
Recommended Monitoring:
- Endpoint Detection and Response (EDR) telemetry.
- Microsoft Office application logs.
- Email security gateway alerts.
Post-Incident Response
If exploitation is suspected:
- Isolate the affected system.
- Preserve the suspicious document for analysis.
- Apply security updates immediately.
- Conduct malware scanning and behavioral analysis.
- Review email and download logs to identify distribution source.
Summary Table
| Category | Details |
|---|---|
| Vulnerability | Security feature bypass |
| Component | Microsoft Office security decision logic |
| Attack Vector | User opens crafted document |
| Impact | Reduced security protections |
| Privileges Required | None |
| User Interaction | Required |
| Severity | Moderate |
References
- Microsoft Security Advisory – CVE-2026-21509
- MITRE CWE-807 – Reliance on Untrusted Inputs in a Security Decision
- NVD – CVE-2026-21509
